De minimale kantradius verschilt per materiaal omdat elk metaal een andere rek- en buigbaarheid heeft. Voor staal geldt als vuistregel een minimale binnenradius van 1x de plaatdikte, terwijl aluminium door zijn lagere rek doorgaans een minimale binnenradius van 1,5x tot 2x de plaatdikte nodig heeft. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de radius bij het kanten van staal en aluminium, zodat je onderdelen maakbaar en nauwkeurig zijn.
Waarom verschilt de minimale kantradius per materiaal?
De minimale kantradius verschilt per materiaal omdat elk metaal een andere verhouding heeft tussen sterkte en ductiliteit. Ductiliteit is het vermogen van een materiaal om te vervormen zonder te scheuren. Hoe lager de ductiliteit, hoe groter de minimale binnenradius moet zijn om scheuren of breuk te voorkomen.
Bij het kanten wordt het materiaal over een stempel en matrijs gebogen. De buitenzijde van de bocht wordt uitgerekt, de binnenzijde wordt samengedrukt. Als de radius te klein is ten opzichte van de plaatdikte, overschrijdt de rek aan de buitenzijde de treksterkte van het materiaal en ontstaan er haarscheurtjes of zelfs een volledige breuk. Staal heeft over het algemeen een hogere ductiliteit dan aluminium, waardoor staal kleinere radii verdraagt zonder te scheuren. Aluminium, en zeker bepaalde legeringen zoals 5083 of 7075, is stijver en breekt sneller als de radius te krap wordt gekozen.
Naast het materiaaltype spelen ook de plaatdikte, de materiaallegering en de walsdirectie een rol. Buigen dwars op de walsrichting geeft minder kans op scheuren dan buigen parallel aan de walsrichting, bij zowel staal als aluminium.
Wat is de standaard kantradius voor staal?
Voor constructiestaal zoals S235 of S355 geldt als standaard een minimale binnenradius van 1x de plaatdikte. Een plaat van 3 mm dik krijgt dus minimaal een binnenradius van 3 mm. Dit is de veilige ondergrens voor normale productiepraktijk.
In de praktijk hanteren veel kantbedrijven een standaard stempelradius van 1 mm voor dunne platen tot 2 mm, oplopend naar 2 of 3 mm voor dikkere platen. De gebruikte stempel bepaalt de feitelijke binnenradius die in het product terechtkomt. Bij hogere staalsoorten zoals hardox of hoge treksterkte staal (HTS) moet de minimale radius groter worden genomen, soms 2x tot 3x de plaatdikte, omdat dit materiaal minder ductiel is dan regulier constructiestaal.
Voor roestvast staal (RVS) geldt een vergelijkbare vuistregel als voor constructiestaal, met een minimale binnenradius van 1x de plaatdikte. RVS heeft echter een hogere terugvering na het buigen, wat betekent dat de kanthoek tijdens productie iets verder gebogen wordt om de gewenste eindhoek te bereiken.
Wat is de standaard kantradius voor aluminium?
Voor aluminium geldt als standaard een minimale binnenradius van 1,5x tot 2x de plaatdikte, afhankelijk van de legering. Een aluminiumplaat van 3 mm dik heeft dus minimaal een binnenradius van 4,5 tot 6 mm nodig om scheuren te voorkomen.
De legering heeft hierbij een grote invloed. Zachte legeringen zoals 1050 of 3003 verdragen kleinere radii en zijn relatief goed te kanten. Legeringen zoals 5083 of 6082 zijn stijver en vragen een grotere minimale radius. De hardste aluminiumlegeringen, zoals 7075, zijn nauwelijks te kanten zonder risico op scheuren en worden in de praktijk zelden gekant.
Aluminium heeft ook een grotere terugvering dan staal, wat extra aandacht vraagt bij het instellen van de kantbank. Voor nauwkeurige onderdelen in aluminium is het verstandig om de minimale radius ruimer te nemen dan strikt noodzakelijk, zodat je maatvoering stabiel blijft.
Hoe beïnvloedt de kantradius de maatvoering van een onderdeel?
De kantradius beïnvloedt de maatvoering van een onderdeel direct via de k-factor, een getal dat aangeeft hoe ver de neutrale lijn van het materiaal verschuift tijdens het buigen. Hoe groter de radius, hoe meer materiaal er nodig is voor de bocht, en hoe langer de aanzet (uitslag) van het onderdeel moet zijn.
Als je de kantradius niet correct meegeeft op de tekening, berekent de kantbank of het CAM-systeem de uitslag op basis van een aangenomen standaardwaarde. Dit kan leiden tot een onderdeel dat na het kanten net iets te groot of te klein is. Bij onderdelen met meerdere kanten stapelen deze afwijkingen zich op, waardoor het eindproduct buiten tolerantie valt.
Concreet betekent dit: geef altijd de binnenradius op in je tekening, niet de buitenradius. De binnenradius is de maat die direct bepaald wordt door de stempel en die de basis vormt voor de uitslagberekening. Bij kantwerk is dit een van de meest voorkomende oorzaken van maatafwijkingen.
Wat gebeurt er als de kantradius te klein wordt gekozen?
Als de kantradius te klein wordt gekozen, overschrijdt de rek aan de buitenzijde van de bocht de treksterkte van het materiaal. Het gevolg is haarscheurtjes aan de buitenzijde van de bocht, in ernstige gevallen een volledige breuk van het materiaal op de kantlijn.
Bij staal zijn haarscheurtjes soms pas zichtbaar na oppervlaktebehandeling zoals poedercoaten of verzinken, waardoor een onderdeel dat er bij levering goed uitziet later alsnog wordt afgekeurd. Bij aluminium zijn scheurtjes vaak direct zichtbaar, maar ze verzwakken de constructie ook als ze klein zijn.
Naast scheuren kan een te kleine radius ook leiden tot:
- Maatafwijkingen doordat het materiaal onregelmatig vervormt
- Terugvering die moeilijker te compenseren is
- Gereedschapsschade bij de kantbank door overbelasting van de stempel
De oplossing is eenvoudig: houd je aan de minimale binnenradius voor het materiaal dat je gebruikt. Twijfel je? Kies dan altijd een iets grotere radius. Dat is maakbaarder en geeft een stabieler eindresultaat.
Hoe geef je de kantradius correct aan op een technische tekening?
Je geeft de kantradius correct aan door de binnenradius te vermelden in de tekening, bij elke kant apart of als algemene noot als alle kanten dezelfde radius hebben. Gebruik de notatie “R” gevolgd door de maat in millimeters, bijvoorbeeld R2 of R3.
Naast de radius zijn de volgende gegevens nodig voor een correcte kantberekening:
- Plaatdikte — altijd vermelden, ook als het materiaal al bekend is
- Kanthoek — geef de gewenste binnenhoek op, standaard 90 graden tenzij anders
- Materiaalsoort en legering — relevant voor de k-factor en minimale radius
- Toleranties — geef aan welke maattoleranties gelden voor de gekante maten
Geef de kanten bij voorkeur aan in een 3D-model (STEP of STP) gecombineerd met een maattekening (DXF of PDF). Een 3D-model maakt de kantrichting en volgorde duidelijk, terwijl de maattekening de kritieke maten en toleranties vastlegt. Als je via onze diensten een combinatieorder plaatst met lasersnijden en kanten, zorgt het uploaden van beide bestandstypen voor de meest nauwkeurige prijsopgave en productie.
Hoe One Click Steel helpt met kanten van staal en aluminium
Bij ons bestel je gekante onderdelen in staal, RVS en aluminium direct online, zonder offertegedoe. Upload je STEP- of DXF-bestand en je ontvangt binnen één minuut een gedetailleerde prijsopgave, inclusief lasersnijden en kanten in één order. Geen e-mail, geen wachttijd, geen terugbelverzoek. Je kiest zelf de gewenste leverdatum op het moment van bestellen.
Wat we voor je regelen:
- Kanten van staal, RVS en aluminium in verschillende legeringen en diktes
- Combinatieorders: lasersnijden, kanten, ontbramen en meer in één bestelling
- One Click Fix service: zien we een fout in je tekening, dan corrigeren we die proactief zodat de productie niet stil ligt
- Levering binnen 3 tot 4 werkdagen, spoedlevering mogelijk
Heb je een vraag over de juiste kantradius voor jouw materiaal of twijfel je of je tekening maakbaar is? Neem een kijkje op onze supportpagina of upload je tekening direct en ontvang binnen één minuut een offerte.